Historie

Bijna iedere imker kent wel ongeveer het verhaal van Broeder Adam, de Engelse monnik uit Buckfastshire, die vanaf 1919 bezig is geweest zijn bijen op goede eigenschappen te selecteren en die als koninginnenkweker over bijna heel de wereld naam heeft gemaakt. Hij kruiste zijn moeren met vooral ook uitheems materiaal waarvoor hij verre reizen maakte.

Hij selecteerde zijn volken op zachtaardigheid, op géén of geringe zwermdrift, op ziektebestendigheid, op productiviteit als ook op een rustige raatzit. En het is hem ten volle gelukt. Buckfastimkers door heel Europa en Amerika werken nog steeds met veel plezier met deze bijzonder zachtaardige bij. De erfenis van een eenvoudig man die op latere leeftijd eredoctoraten verwierf.

De oorsprong van het buckfast ras is een vóór 1920 uitgevoerde kruising tussen de donkere (leerbruine) Ligustica en de oorspronkelijke Engelse vorm van de Melifera (zwarte bij). Deze beide soorten bestaan in hun oorspronkelijke vorm niet meer. Deze kruising was geen resultaat van een vooraf gepland genetisch experiment maar eerder het gevolg van een voor de imkers van die tijd grote ramp. In het begin van de 20e eeuw was de Engelse bij nagenoeg uitgestorven door toedoen van de tracheeënmijt.

Toentertijd besefte niemand de oorzaak van het sterven van de bijen, die ook op het klooster bijna alle volken getroffen had. De enige volken die overleefden hadden of een vreemde koningin of waren hiervan afstammelingen. Onder de overlevenden viel één volk op, het had een Italiaanse koningin welke door zwarte darren bevrucht was. Dit volk viel op door haar resistentie en haaldrift. Hetgeen hieruit ontstond werd later de buckfastbij genoemd.

Buckfast bijen

In de loop van meer dan 70 jaar zijn door Broeder Adam de waardevolle eigenschappen van andere bijenrassen door combinatieteelt in dit ras ingebracht. Het proces van identificeren van een waardevolle eigenschap tot integratie in de Buckfast stam duurde in het algemeen meer dan 10 jaar. Een dergelijk monnikenwerk lijkt dan ook in de praktijk alleen door monniken uitgevoerd te kunnen worden.

Vooral het elimineren van ongewenste eigenschappen door selectie, zoals propolis gebruik en zwermtraagheid, vereisen een brede selectiebasis (veel volken) en een goed inzicht. Zachtaardigheid in een stam is gemakkelijk te testen en dus sneller bereikt. Buckfast gepaard met buckfast geeft buckfast zonder dat er ongewenste splitsingen optreden.